Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi bünyesinde görev yapan Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, yayımladığı son raporda İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında, özellikle de Gazze'de Filistinli çocuklara yönelik uygulamalarının uluslararası hukukun en ağır suçları kapsamında değerlendirildiğini açıkladı.

Komisyonun raporunda, İsrail güvenlik güçlerinin yoğun nüfuslu sivil yerleşim alanlarına yönelik saldırılarında binlerce çocuğun hayatını kaybettiği, sağlık altyapısının büyük ölçüde tahrip edildiği ve çocukların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli temel koşulların sistematik biçimde ortadan kaldırıldığı belirtildi. Raporda bu uygulamaların soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında değerlendirildiği ifade edildi.

Birleşmiş Milletler Komisyonu, özellikle çocukların korunmasına ilişkin uluslararası yükümlülüklerin ihlal edildiğini, sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesi, zorla yerinden edilme, açlık ve temel yaşam ihtiyaçlarından mahrum bırakılmanın çocuklar üzerinde kalıcı fiziksel ve psikolojik sonuçlar doğurduğunu vurguladı. Raporda, bu eylemlerin Filistinli çocukların yaşam hakkını ve geleceğini doğrudan hedef aldığı değerlendirmesine yer verildi.

Komisyon ayrıca, Gazze'de sağlık sistemine yönelik saldırılar ile insani yardımın ulaştırılmasında yaşanan ciddi engellerin uluslararası insancıl hukuk açısından ağır sonuçlar doğurduğunu belirtti. Hastaneler, sağlık çalışanları ve sivil altyapının korunmasına ilişkin uluslararası kuralların ihlal edildiği yönündeki tespitler de raporda yer aldı.

Raporda uluslararası topluma da çağrıda bulunularak, sivillerin korunmasına yönelik yükümlülüklerin yerine getirilmesi, uluslararası hukukun uygulanmasının sağlanması ve sorumluların hesap verebilirliğini sağlayacak mekanizmaların desteklenmesi istendi.

İsrail hükümeti ise Birleşmiş Milletler Komisyonu'nun raporunu reddederek değerlendirmelerin tek taraflı ve siyasi saiklerle hazırlandığını savundu. İsrailli yetkililer, askerî operasyonların Hamas'ın saldırıları sonrasında meşru müdafaa kapsamında yürütüldüğünü ve uluslararası hukuka uygun hareket edildiğini belirtti.

Ne Anlama Geliyor?

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi bünyesinde hazırlanan soruşturma raporları, uluslararası toplum açısından önemli başvuru belgeleri arasında kabul edilir. Bu raporlar mahkeme kararı niteliği taşımasa da, uluslararası hukuk alanında çalışan kurumlar, devletler ve yargı organları için önemli delil ve değerlendirme kaynakları olarak kullanılabilmektedir. Özellikle savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi en ağır uluslararası suçlara ilişkin bulgular, ilerleyen süreçte yürütülebilecek hukuki soruşturmalar açısından da önem taşır.

Son yıllarda Gazze'de yaşanan gelişmeler, yalnızca bölgesel bir çatışma olarak değil; uluslararası insancıl hukukun uygulanması bakımından da dünyanın en fazla tartışılan konularından biri hâline geldi. Sivillerin korunması, hastanelerin dokunulmazlığı, insani yardımın kesintisiz ulaştırılması ve çocukların savaşın etkilerinden korunması gibi ilkeler, uluslararası hukukta temel yükümlülükler arasında yer alıyor. Bu nedenle Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan raporlar, yalnızca mevcut çatışmaya ilişkin değerlendirmeler değil, uluslararası hukuk düzeninin nasıl işleyeceğine ilişkin küresel tartışmalar açısından da belirleyici nitelik taşıyor.